13 Apr 2015

Identificación do sexo de salmón mediante PCR e illamento de plásmidos

IDENTIFICACIÓN DO SEXO DE SALMÓN MEDIANTE PCR.

Os salmóns posúen unha determinación cromosómica do sexo, de xeito similar ós seres humanos. Os machos son XY (sexo heterogamético) e as femias son XX (sexo homogamético).

A identificación do sexo dos salmóns pescados na natureza é importante xa que ó longo de toda a tempada de pesca existen diferenzas entre a proporción de femias e machos pescados ó longo da tempada. Así, ó principio da tempada péscanse principalmente femias e conforme avanza a tempada de pesca vai incrementado a proporción de machos pescados.

Se se pesca en exceso a principio da tempada córrese o risco de diminuir drásticamente a poboación de femias, desequilibrando a poboación e perxudicando á capacidade reproductiva da mesma.

A simple vista os salmóns non poden diferenciarse por sexo, tan só a final do seu ciclo reproductivo é posible diferencialos pola súa morfoloxía. Por esta razón, unha metodoloxía para identificar o sexo baséase na detección dunha secuencia de ADN do cromosoma Y.

A PCR (Reacción en Cadea da Polimerasa) é unha metodoloxía que permite amplificar unha secuencia concreta de ADN, do cromosoma Y, por exemplo. Deste xeito se o animal analizado é unha femia, as súas células terán dous cromosomas X (XX) e polo tanto a PCR non identificará ningunha secuencia de ADN propia do cromosoma Y. Polo contrario, se o individuo analizado é un macho a PCR detectará a secuencia de ADN propia do cromosoma Y e veremos un sinal positivo.

Para realizar a reacción de PCR necesitamos os seguintes compoñentes:
ADN da mostra, ADN polimerasa, nucleótidos de Adenina, de Timina, de Citosina e de Guanina, cebadores (directo e inverso), cloruro de magnesio e un tampón para manter estable o pH do medio de reacción.








Unha vez realizadas as mezclas de reacción, estas lévanse a un termociclador para sometelas a sucesivos ciclos de desnaturalización do ADN, hibridación dos cenadores e alongamento do ADN.


Unha vez rematado o proceso de amplificación do ADN, realízase unha electroforese de ADN. A electroforese é un método que permite separar moléculas de ADN polo seu tamaño, sometidos a un campo eléctrico.






Ó rematar a electroforese o ADN tínguese con bromuro de etidio. As mostras positivas (machos) presentan unha banda de cor laranxa.



EXTRACCIÓN DE PLÁSMIDOS DUN CULTIVO BACTERIANO.

Existen kits comerciais que permite, a partir dun cultivo bacteriano extraer o ADN dos plásmidos.

Os plásmidos son moléculas de ADN circular de pequeno tamaño, extracromosómico. As bacterias empregan os plásmidos para intercambiar ADN nun fenómeno coñecido como conxugación bacteriana.

Estes plásmidos son ferramentas moi útiles na clonación molecualr de xenes.






Agradecémoslle á Dra. Paloma Morán polo seu apoio na realización desta actividade e a Borja polo súa axuda.









19 Jun 2013

Un mar de coñecemento nas Illas Cíes


O Parque Nacional Marítimo-Terrestre das Illas Atlánticas de Galicia está formado por 4 arquipélagos situados nas Rías baixas: Cíes, Ons, Sálvora e Cortegada. A maior parte da superficie protexida correspóndese cos fondos mariños que rodean as illas. O pasado 27 de maio, o alumnado que participa no proxecto “Un mar de coñecemento” (contratos-programa) realizou unha visita didáctica ó Arquipélago das Illas Cíes. Foi unha xornada de traballo moi intensiva que incluía os seguintes obxectivos:

- recoñecer as especies máis características do intermareal rochoso atlántico

- coñecer a flora dunar

- observar as colonias de aves mariñas que aniñan no arquipélago das Illas Cíes

- valorar a importancia de preservar as illas atlánticas debido a súa riqueza biolóxica.

A nosa chegada a Illa de Monteagudo dirixímonos a unha zona seleccionada polo noso guía onde estudamos o INTERMAREAL ROCHOSO: zonación debido aos efectos da marea, adaptacións da fauna a este medio, algas, cubetas do litoral, etc.
Anemonia viridis




A continuación realizamos unha visita ao SISTEMA DUNAR destacando a presencia de especies endémicas das illas como a camariña (Corema album) cunha das mellores poboacións da especie en Galicia.
Corema album



De camiño a Illa do Faro detivémonos no LAGO DOS NENOS e observamos varias das especies que habitan neste espazo como os muxos, as xulias, os sargos, doradas, …



Atopamos unha trampa para capturar o visón americano, especie foránea que supón un serio perigo para as clonias de aves mariñas.


         

  Despois de comer continúamos o camiño ata o Alto da Campá,
para observar a riqueza ornitolóxica, en canto a aves mariñas do arquipélago das Illas Cíes; polo camiño atopamos niños de gaivota patiamarela e con axuda de material óptico (prismáticos e telescopio) observamos os niños de cormorán moñudo con crías.
Larus cachinnans

Phalacrocorax aristotelis
 No seguinte vídeo pode observarse un resumo da actividade:





14 Jun 2013

O alumnado de 4º E.S.O. investiga na Universidade de Vigo


O alumnado de 4º de E.S.O. participante no proxecto “ Un mar de coñecemento”, dentro dos Contratos-Programa, desprazouse ao Laboratorio de Sedimentoloxía, dirixido polo profesor Dr. Miguel Ángel Nombela do Departamento de Xeociencias Mariñas e Ordenación do Territorio da Universidade de Vigo.

Os alumnos/as realizaron tres actividades prácticas co obxectivo de caracterizar os sedimentos de tres praias de A Guarda. As mostras de area foron recollidas en distintos puntos con respecto ao ano anterior, ampliando así a zona de estudo.
 
ACTIVIDADE 1: GRANULOMETRÍA

- Cuarteo de area seca: repetimos varias veces esta operación ata quedar cunha mostra de 100 g
 
 
- Columna de tamizaxe
 
 
3º Medida do peso retido en cada tamiz

 
 
 
- Programa informático-Gradistat: analizando as porcentaxes obtidas de areas, gravas, ...
 
 

 
 
 
 
ACTIVIDADE 2: CALCIMETRÍA
O ensaio consiste na determinación do volume de dióxido de carbono desprendido ao reaccionar os carbonatos presentes na mostra con ácido clorhídrico mediante o CALCÍMETRO DE BERNARD. A partir do volume de dióxido de carbono determinaremos os carbonatos presentes na mostra expresándoos como porcentaxe de carbonato cálcico e realizando unha estima da riqueza biolóxica da praia. Canto máis alto sexa o valor obtido maior será o número de organismos mariños na zona.
- Pulverización da mostra no morteiro
 
- Valoración gasométrica en calcímetro de Bernard
 

 

 


ACTIVIDADE 3: ESTIMACIÓN VISUAL DOS SEDIMENTOS Á LUPA BINOCULAR

- Separación dunha mostra nunha placa de Petri
 
 

- Estimación mediante a carta de comparación para a estimación visual da porcentaxe de constituintes Tomado de Terry & Chilingar, 1955.
 
 

Finalización da xornada de traballo
 

 

19 May 2013

ACUARIOFILIA e “Un mar de coñecemento”


Durante dous anos consecutivos, no I.E.S A Sangriña, e coa colaboración de profesorado do Departamento de Bioloxía e Xeoloxía disfrutamos dun acuario de auga de mar. O acuario é unha ferramenta moi práctica é útil que nos axuda nas sesións prácticas que levamos a cabo dentro do proxecto “Un mar de coñecemento”, estudando a fauna mariña (morfoloxía e anatomía de equinodermos, peixes,…) ademáis de fomentar actitudes positivas sobre a concienciación e a importancia de conservar o ecosistema mariño.

O acuario de auga de mar instalado no instituto intenta recrear un medio natural, unha cubeta do intermareal rochoso, onde os organismos poidan desenvolver un comportamento natural.

O acuario ten unha capacidade de 200 L de auga de mar e os sistemas que empregamos para conseguir estabilizar o medio son: un filtro (con separación biolóxica e física), un skimmer (espumador que extrae o exceso de proteína e residuos nitroxenados), un termómetro para controlar a temperatura da auga e un lámpara de luz artificial.

A fauna do acuario é itinerante e todos os animais serán devoltos ao mar, no mes de xuño.

A continuación podedes observar algunhas fotos do acuario; neste momento os habitantes do noso acuario inclúen organismos dos seguintes grupos zoolóxicos: equinodermos, crustáceos, cnidarios e vertebrados (peixes).



Vista xeral do acuario


Palaemon elegans (quisquillas) próximas a cuncha de Neptunea contraria


Cuncha de apupo sobre o que están fixadas Actinia equina var. fragacea, Actinia equina e Anemonia sulcata

Myoxocephalus scorpius ( peixe escorpión europeo)


Vista ventral - pés ambulacrais de Asterias rubens

Góbido (peixe) e formando parte do decorado a gorgonia Leptogorgia sarmentosa